Psychologia Międzyludzka

Psychologia Międzyludzka http://www.strefa32.pun.pl pl http://backend.userland.com/rss http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=14#p14 14@http://www.strefa32.pun.pl Niedziela 13 StyczeĹ Niedziela 13 StyczeĹ nie dla szpitala w Ciborzu w woj. lubuskim http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=13#p13 13@http://www.strefa32.pun.pl Niedziela 13 StyczeĹ Niedziela 13 StyczeĹ ADHD http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=12#p12 12@http://www.strefa32.pun.pl
W przypadku zaburzeń uwagi i braku nadpobudliwości ruchowej mówimy o ADD (Attention Deficit Disorder).

Jest to grupa zaburzeń charakteryzujących się wczesnym początkiem (zazwyczaj w pierwszych pięciu latach życia), brakiem wytrwałości w realizacji zadań wymagających zaangażowania poznawczego, tendencją do przechodzenia od jednej aktywności do drugiej bez ukończenia żadnej z nich oraz zdezorganizowaną, słabo kontrolowaną nadmierną aktywnością.[1]

Uważa się, że ADHD występuje u 4-8% dzieci w wieku wczesnoszkolnym (6-9 lat), głównie chłopców, niezależnie od rasy i kultury. Następnie częstość występowania zmniejsza się o 50% na każde 5 lat, jednakże u 60% dorosłych utrzymują się niektóre cechy zespołu (zwłaszcza dotyczące deficytów uwagi). Noszą wtedy nazwę AADD -ang. Adult attention-deficit disorder.

Gdzie zaklasyfikować nadpobudliwość? [edytuj]

Zgodnie z obowiązującymi również w Polsce międzynarodowymi klasyfikacjami zaburzeń zdrowia, takimi jak np. DSM–III R, nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci zaliczana jest do grupy zaburzeń związanych z zachowaniami destrukcyjnymi. Natomiast wg cytowanej ICD–10, należy do zaburzeń zachowania i emocji rozpoczynających się zwykle w dzieciństwie i wieku młodzieńczym.

Przyczyny [edytuj]
Schemat aktywności fal theta w EEG
fale theta u osoby zdrowej
u osoby zdrowej (14 lat)
fale theta u osoby z ADHD
u osoby z ADHD (14 lat)
Skan PET metabolizmu glukozy w mózgu zdrowego dorosłego (po lewej) w porównaniu do dorosłego z ADHD (po prawej).
Skan PET metabolizmu glukozy w mózgu zdrowego dorosłego (po lewej) w porównaniu do dorosłego z ADHD (po prawej).[2]

Biologiczne [edytuj]

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest zespołem zaburzeń o podłożu genetycznym, który powoduje powstawanie objawów z trzech grup impulsywności, nadruchliwości i zaburzeń koncentracji uwagi, spowodowany jest zaburzeniami równowagi pomiędzy dopaminą i noradrenaliną w CUN.

Objawy nadpobudliwości mogą również występować w wyniku uszkodzenia centralnego układu nerwowego, a także przy innych zespołach objawowych np. u pacjentów z łamliwym chromosomem X.

Korelacja czynników biologicznych ze społecznymi [edytuj]

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej ma podłoże biologiczne to znaczy, że nie wynika on z błędów wychowawczych, czy czynników psychogennych.

Niektóre objawy podobne do zespołu nadpobudliwości psychoruchowej mogą występować u dzieci wychowywanych bez systemów zasad i konsekwencji, ale także np. u dzieci maltretowanych fizycznie, psychicznie lub seksualnie.

Objawy [edytuj]

Sfera ruchowa [edytuj]

* wyraźny niepokój ruchowy w zakresie dużej i małej motoryki
* niemożność pozostawania w bezruchu przez nawet krótki czas
* podrywanie się z miejsca
* bezcelowe chodzenie
* zwiększona szybkość i częsta zmienność ruchów (wrażenie ciągłego pośpiechu)
* bieganie
* przymusowe wymachiwanie rękami
* podskakiwanie
* wzmożone drobne ruchy kończyn (machanie nogami, głośne deptanie, poruszanie palcami rąk, ciągłe zajmowanie się rzeczami, które leżą w zasięgu rąk lub nóg, kiwanie się na krześle itp.)
* bieganie bez celu

Sfera poznawcza [edytuj]

* trudności w skupieniu uwagi (uwaga chwiejna, wybitnie zależna od czynników afektywnych)
* brak wytrwałości w przypadku małego zainteresowania i niedostrzegania bezpośredniej korzyści z działania
* wzmożony odruch orientacyjny
* pochopność
* znaczna męczliwość w pracy intelektualnej i związana z tym nierównomierna wydajność
* pobieżność myślenia
* przerzucanie uwagi z obiektu na obiekt (udzielanie nieprawidłowych, nieprzemyślanych odpowiedzi na pytania lub nieprawidłowe rozwiązywanie zadań)
* w badaniach inteligencji niektórzy autorzy stwierdzają poziom "poniżej spodziewanego", głównie w skalach wykonawczych
* trudności wizualno-motoryczne
* trudności syntetyzowania w myśleniu
* brak umiejętności planowania
* u wielu dzieci z zaburzeniami koncentracji uwagi występują pewnego rodzaju zaburzenia mowy lub języka, do których należą:
o opóźnienie rozwoju mowy
o kłopoty z artykulacją
o problemy ze strukturą zdania
o nieprawidłowe układanie dźwięków
* Trudności stanowi również pisemne wyrażanie myśli i słowa

pamięć krótkotrwała

Sfera emocjonalna [edytuj]

* nieopanowane, nieraz bardzo silne reakcje emocjonalne
* wzmożona ekspresja uczuć
* zwiększona wrażliwość emocjonalna na bodźce otoczenia
* wybuchy złości
* impulsywność działania

Główne cechy osobowości dziecka z zaburzeniami koncentracji uwagi [edytuj]

* nieustępliwość
* niskie poszanowanie własnej godności
* okresowo występująca depresja
* niedojrzałe zachowanie
* zaburzenia snu:
o wczesne budzenie się
o trudności z zaśnięciem
o niespokojny sen
o lunatykowanie lub mówienie przez sen (somnambulizm)
o koszmary nocne
o moczenie nocne
* zaburzenia apetytu:
o przejadanie się
o wybredność
o specyficzny gust smakowy (np. ciągłe jedzenie surowego makaronu)

Diagnoza i wykrywanie [edytuj]

Diagnoza różnicowa z zespołem Aspergera - nawet do 35% osób może mieć problemy typowe dla zespołu Aspergera.

We wczesnym dzieciństwie [edytuj]

Diagnoza ADHD możliwa jest we wczesnym dzieciństwie na podstawie wymienionych niżej wystarczających objawów:

* ciągła aktywność ruchowa
* opóźniony rozwój mowy
* problemy ze snem
* problemy z jedzeniem, łącznie z występowaniem wymiotów, lub słaby odruch ssania
* ataki kolki, które mogą wynikać z uczulenia, ale również mogą być wynikiem zaburzeń koncentracji uwagi
* dzieci nadpobudliwe nie lubią (wg opinii wielu rodziców), gdy się je przytula

W wieku szkolnym [edytuj]

* niedostosowanie do wymagań szkolnych (zajęcia w pozycji siedzącej)
* nadmierna gadatliwość i impulsywność, która narzuca dziecku rolę błazna w oczach klasy
* problemy z koordynacją objawiające się przede wszystkim nieprawidłowym chwytaniem ołówka lub brakiem umiejętności zabawy w grupie
* coraz wyraźniejsze problemy z mową

Działanie diagnostyczne i terapeutyczne [edytuj]

Ocena profilu psychoedukacyjnego [edytuj]

W skład oceny profilu psychoedukacyjnego wchodzą:

* test na inteligencję
* ocena osiągnięć dziecka w zakresie pięciu podstawowych umiejętności: czytania, literowania, liczenia, pisania i mówienia
* testy inteligencji przeprowadza się z dwóch powodów:
o aby ocenić ogólne możliwości dziecka oraz zorientować się, czy istnieje znacząca różnica między możliwym a aktualnym poziomem osiągnięć w zakresie podstawowych umiejętności
o dzieci z zaburzeniami koncentracji uwagi maja charakterystyczną dużą rozpiętość w wynikach IQ
* stwierdzenie pewnego stopnia niedojrzałości ośrodkowego układu nerwowego dziecka, np. poprzez korowe potencjały wywołane (EEG), co pozwala na dokładne stwierdzenie zaburzeń koncentracji uwagi u dzieci, a nawet na ich sklasyfikowanie.

Dzięki wszechstronnemu badaniu dziecka, w skład którego wchodzi badanie lekarskie, badanie psychopedagogiczne, badania neurofizjologiczne, ocena mowy oraz terapia zajęciowa, tylko u nielicznych dzieci z zaburzeniami koncentracji uwagi diagnoza nie ujawnia problemu.

Zdecydowana większość będzie sklasyfikowana jako pacjenci z łagodną, średnią lub ciężką postacią zaburzeń koncentracji uwagi. Badania wykażą też, czy nadpobudliwość jest częścią obrazu klinicznego choroby, czy nie. W ten sposób zdiagnozowane dziecko, można poddać właściwej terapii.

Sposoby działania [edytuj]

1. Terapia behawioralna: celem jest modyfikacja zachowania dziecka poprzez wygaszanie złych nawyków, a wzmacnianie dobrych (zasada nagradzania i karania). Postępy widoczne są po długim czasie.
2. Nauczanie wyrównawcze: dodatkowe zajęcia podczas których, dziecko nabywa pewnych nawyków pomocnych w uczestniczeniu w zajęciach. Ważne jest tutaj zaangażowanie rodziców.
3. Terapia mowy i języka: u dzieci nadpobudliwych psychoruchowo mogą występować zaburzenia mowy (takie jak jąkanie, problemy z artykulacją), dlatego w takich przypadkach niezbędna jest pomoc logopedy.
4. Terapia zajęciowa: nacisk głównie na prawidłowy rozwój motoryczny dziecka (u dzieci nadpobudliwych, często występuje lateralizacja skrzyżowana, co może powodować duże problemy w funkcjonowaniu).
5. Kontrola dietetyczna: istnieje przypuszczenie, że spożywanie takich produktów jak: kakao, środki konserwujące, barwniki, salicylany i cukier mogą dodatkowo wzmagać aktywność dziecka – jednak brak na ten temat dokładnych badań naukowych.
6. Leczenie farmakologiczne: w Polsce jest bardzo rzadko stosowane. Leki takie jak Ritalin, Dexedrine, Cylert, poprawiają przebieg procesów neurochemicznych zachodzących w mózgu.

Ogólne zasady dotyczące postępowania wychowawczego [edytuj]

1. Cel, do którego ma prowadzić działanie dziecka, nie może być zbyt odległy (niecierpliwość).
2. Konsekwentne przyzwyczajanie dziecka do kończenia każdego rozpoczętego zadania.
3. Stała kontrola i przypominanie o zobowiązaniach:
* zakres określonych obowiązków musi być dostosowany do możliwości i ograniczeń dziecka
* trzeba zaoszczędzić wystąpienia dodatkowych niepotrzebnych bodźców
* nie dać się zdominować dziecku
* należy przygotować dziecko do przezwyciężania trudności (a nie chronić przed nimi)
* po wystąpieniu konfliktu – należy go przedyskutować z dzieckiem w atmosferze spokoju i rzeczowości, po uspokojeniu dziecka
* należy unikać agresji słownej i fizycznej, która bardzo mocno pobudza dodatkowo dziecko (może doprowadzić do objawów nerwicowych takich jak: lęki, moczenie nocne, natręctwa, czy też reakcje obronne: arogancka postawa, agresja, kłamstwa, a nawet doprowadzić do niewłaściwego rozwoju osobowości);
4. Pomoc w nauce
* czytanie – ze względu na małą zdolność koncentracji, opowiadania powinny być ciekawe
* czytanki powinny być opowiedziane przez dziecko (w celu skontrolowania zapamiętanego tekstu)
* odrabianie lekcji powinno się odbywać o regularnych porach (w domu powinien wtedy panować względny spokój)
* dziecko powinno wykonywać prace zręcznościowe (uczą cierpliwości, a także skrupulatności)
* zasada trzy R: rutyna, regularność, repetycja.

Nauka powinna odbywać się pod kontrolą rodziców.

Polecana literatura [edytuj]

* Iwona Górka: Mały nieszczęśliwy człowiek z ADHD, 2005, ISBN 83-923080-0-X
* Ratey John J., Hallowell Edward M.: W ŚWIECIE ADHD. Nadpobudliwość psychoruchowa z zaburzeniami uwagi u dzieci i dorosłych, 2004, ISBN 83-7278-111-7
* Gordon Serfontein: Twoje nadpobudliwe dziecko, The hidden handicap, 1999, ISBN 83-7469-109-3
* Tomasz Wolańczyk, Artur Kołakowski, Magdalena Skotnicka: Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci, 1999, ISBN 83-87991-07-4
* Julia Bonk Mój mały down, 2007, ISBN 83-87955-11-5]]> PiĹĄtek 16 Listopad PiĹĄtek 16 Listopad Fetyszyzm http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=11#p11 11@http://www.strefa32.pun.pl
Fetyszyzm występuje prawie wyłącznie u mężczyzn[1].

W klasyfikacji APA fetyszyzm należy do kategorii zaburzeń preferencji seksualnych (posiada kod F65.0). Szczególnym przypadkiem fetyszyzmu jest transwestytyzm fetyszystyczny (kod ICD-10: F65.1, DSM-IV: 302.81).

Kryteria DSM-IV [edytuj]
Strój króliczka: body z ogonkiem, pluszowe uszy i białe dodatki - bielizna tego rodzaju znajduje się w ofercie większości sexshopów
Strój króliczka: body z ogonkiem, pluszowe uszy i białe dodatki - bielizna tego rodzaju znajduje się w ofercie większości sexshopów

1. Pojawiające się przez przynajmniej sześć miesięcy powracające, silnie podniecające fantazje seksualne, impulsy lub zachowania dotyczące wykorzystania obiektów nieożywionych.
2. Fantazje, impulsy lub zachowania powodują klinicznie znaczący dyskomfort lub upośledzenie w społecznym, zawodowym lub innym obszarze funkcjonowania.
3. Fetysze nie ograniczają się do elementów garderoby kobiecej służących przebieraniu się (np. w fetyszyzmie transwestycyjnym) lub urządzeń zaprojektowanych w celu mechanicznej stymulacji narządów płciowych (np. wibratory).

Problemy definicyjne [edytuj]

Istnieje bardzo wiele definicji oraz linii demarkacyjnych odróżniających lub łączących fetyszyzm z parafilią. Wg klasyfikacji i opisu Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego fetyszyzm jest formą parafilii, czyli zaburzenia preferencji seksualnych a uzyskanie satysfakcji seksualnej dostępne jest niemal wyłącznie w obecności fetysza.

Fetyszyzm polega na uzyskiwaniu satysfakcji seksualnej głównie lub wyłącznie dzięki obecności obiektu pobudzenia - fetyszu. W sytuacji, gdy dany obiekt jest tylko fakultatywnym dodatkiem, zwiększającym satysfakcję seksualną, nie mamy do czynienia z parafilią.

Rodzaje fetyszyzmu [edytuj]

Teoretycznie każdy przedmiot lub sytuacja może stać się dla człowieka fetyszem. W literaturze fachowej oraz w mediach często pojawiają się terminy opisujące specyficzne przypadki fetyszyzmu, lecz tylko część z nich ma jakiekolwiek znaczenie medyczne, a część wystąpiła albo tylko w pojedynczych udokumentowanych przypadkach, albo opiera się wyłącznie na przekazach anegdotycznych.

Poniżej znajduje się zestawienie spotykanych terminów:

Fetysze sytuacyjne:

* agorafilia - bodźcem seksualnym są miejsca publiczne,
* akrofilia - bodźcem seksualnym jest wysokość,
* ablutofilia - bodźcem seksualnym jest woda,
* choreofilia - fetyszem jest taniec,
* hodofilia - dewiacja polegająca na odczuwaniu przyjemności seksualnej podczas podróży,
o siderodromofilia - satysfakcję seksualną osiąga się przez współżycie w pociągach,
* mysofilia - fetyszem jest brud (własny, partnera, otoczenia),
* pirolagnia - wyzwolenie reakcji seksualnej na widok ognia; może być niespodziewanym, epizodycznym przeżyciem lub formą dewiacji prowadzącą do piromanii seksualnej,
* sitofilia - satysfakcję seksualną osiąga się przez pobudzanie bodźcami wiążącymi się z jedzeniem,
* somnofilia - zespół śpiącej księżniczki, przeżywanie satysfakcjonujących stosunków seksualnych jedynie podczas pozorowanego snu,

Fetysze związane z partnerem:

* anastemafilia - fetyszem jest niski wzrost partnera,
* akromotofilia, dysmorfofilia - fetyszem jest okaleczone lub zdeformowane ciało partnera, **papulofilia - fetyszem mogą być pryszcze na twarzy lub ciele partnera.
o skarofilia - fetyszem mogą być blizny partnera, szczególnie na twarzy wzbudzające większą sympatię.
* endytofilia - dewiacja polegająca na osiąganiu satysfakcji wyłącznie z ubranymi partnerami,
* nekrofilia - dewiacja seksualna polegająca na podejmowaniu obcowania płciowego z osobą zmarłą,

Fetysze związane z wydalinami ciała:

* hygrofilia - bodźcami seksualnymi są wydzieliny ciała:
o emetofilia - fetyszem są wymioty,
o flatufilia - bodźcem seksualnym są gazy jelitowe kierowane na twarz lub do ust partnera,
o koprofilia - bodźcem seksualnym jest kał i czynności związane z nim,
o laktafilia - bodźcem seksualnym są wydzielające mleko piersi,

Fetysze związane z identyfikacją seksualną:

* andromimetofilia - bodźcem seksualnym są kobiety udające mężczyzn,

Fetysze związane z własnym ciałem bądź własną osobą:

* apotemnofilia - fetyszem jest własne okaleczone ciało (zob. samookaleczenie)
* autofetyszyzm - fetyszem jest własne ciało lub jakaś jego część,
* autoskopofilia - bodźcem seksualnym jest oglądanie własnego ciała, narządów płciowych,
* autopedofilia - bodźcem seksualnym jest potrzeba bycia traktowanym jako dziecko,
* homeowestytyzm - dewiacja która polega na osiąganiu satysfakcji seksualnej przez nakładanie na siebie ubrania należącego do innej osoby,
* klismafilia - satysfakcja seksualna jest osiągana poprzez wlewy doodbytnicze,

Fetysze związane z mową i wyobraźnią:

* narratofilia - dewiacja w której rozmowy erotyczne prowokują wystąpienie reakcji seksualnej,
o moriafilia - dewiacja polegająca na odczuwaniu przyjemności seksualnej podczas opowiadania sprośnych dowcipów,
o skatologia telefoniczna - osiąganie satysfakcji seksualnej w czasie prowadzenia rozmów telefonicznych o obscenicznej treści,
* zelofilia - typ dewiacji, w której satysfakcja seksualna jest osiągana wyłącznie na drodze fantazjowania,

Fetysze dotyczące przedmiotów i części ciała:

* altocalciphilia - fetyszem są wysokie obcasy,
* anaclitism - fetyszem są dziecięce przedmioty,
o autonepiofilia - fetyszem są pieluszki,
* hirsutofilia - fetysz związany z włosami,
o hifefilia - dewiacja polegająca na dotykaniu skóry, włosów, futra,
* okulofilia - fetysz związany z oczami,
* pediofilia - typ fetyszu związany z lalkami,
* pigmalionizm (agalmatofilia) - osiąganie stanu podniecenia płciowego na widok wizerunków, np. zdjęć, rzeźb, obrazów,
* podofilia - fetysz związany ze stopami,

Fetysze dotyczące elementów otoczenia naturalnego:

* dendrofilia - fetyszem jest drzewo. [2]

Fetysze związane ze zwierzętami:

* dorafilia – podniecenie wywołuje zwierzęce futro lub skóra,
* arachnefilia - bodźcem seksualnym są pająki,
* zoofetyszyzm - zaburzenia seksualne, polegające na osiąganiu satysfakcji seksualnej pod wpływem widoku partnerki seksualnej, ubranej w skórę lub futro zwierzęcia,

Inne:

* autagonistofilia - bodźcem erotycznym jest sceniczność,]]> PiĹĄtek 16 Listopad PiĹĄtek 16 Listopad http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=10#p10 10@http://www.strefa32.pun.pl
Powyższy model opiera się na założeniach, że:

1. osobowość to wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności).
2. zaburzenie to efekt niedopasowania potrzeb, sposobu ich zaspokajania i sposobu realizacji zadań jednostki na danym etapie życia do wymogów społecznych czyli aktywności własnej do wymagań społecznych i kulturowych obowiązujących w środowisku jednostki.

Zaburzenie osobowości jest stanem psychicznym, w którym następuje częściowa dezintegracja psychiki, rozchwianie emocjonalne, szybkie gwałtowne zmiany osobowości. Osobowość może ulec dezintegracji gdy dochodzi do traumatycznych przeżyć osobistych, uzależnień lub może być jednym z objawów niektórych chorób psychicznych. Zaburzenia osobowości nie są typowymi zespołami klinicznymi to raczej stany behawioralne i psychospołeczne.
Spis treści
[ukryj]

* 1 Objawy wg DSM IV
* 2 Podział zaburzeń osobowości wg ICD-10
* 3 Podział zaburzeń osobowości wg DSM IV
o 3.1 Definicja zaburzeń osobowości wg DSM IV oś II
o 3.2 Niektóre z zaburzeń:
o 3.3 Zobacz też:

Objawy wg DSM IV [edytuj]

W przebiegu zaburzeń osobowości, które nie są efektem organicznego uszkodzenia mózgu, lub choroby psychicznej (oś I), występują zwykle następujące objawy:

* znacząco dysharmonijne postawy lub zachowania, wyrażające się w takich obszarach życia psychicznego jak: afektywność, kontrola zachowań impulsywnych, style myślenia lub przeżywania, relacje z innymi osobami;
* wzorce zachowań trwają przez długi okres i nie są ograniczone do zaostrzenia innego zaburzenia psychicznego;
* wzorce zachowań utrudniają funkcjonowanie oraz relacje z innymi osobami;
* zaburzenia osobowości rozpoczynają się w okresie dzieciństwa lub adolescencji i trwają w okresie dorosłości;
* subiektywne uczucie dyskomfortu w przebiegu zaburzeń osobowości pojawiają się zwykle w późniejszym okresie jej trwania;
* zaburzenia te prowadzą zwykle do gorszego funkcjonowania społecznego lub zawodowego.

Podział zaburzeń osobowości wg ICD-10 [edytuj]

* Specyficzne zaburzenia osobowości F60
o Osobowość paranoiczna F60.0
o Osobowość schizoidalna F60.1
o Osobowość dyssocjalna F60.2
o Osobowość chwiejna emocjonalnie F60.3
+ Osobowość chwiejna emocjonalnie typ impulsywny F60.30
+ Osobowość chwiejna emocjonalnie typ borderline F60.31
o Osobowość histrioniczna F60.4
o Osobowość anankastyczna F60.5
o Osobowość lękliwa (unikająca) F60.6
o Osobowość zależna F60.7

Podział zaburzeń osobowości wg DSM IV [edytuj]

* Zaburzenia osobowości - oś II (ang. Personality Disorders)

* Zaburzenia osobowości typu A - zaburzenia dziwaczno-ekscentryczne (ang. Cluster A Personality Disorders)

* Paranoiczne zaburzenie osobowości (ang. Paranoid Personality Disorder), kod: 301.0
* Schizoidalne zaburzenie osobowości (ang. Schizoid Personality Disorder), kod: 301.20
* Schizotypowe zaburzenie osobowości (ang. Schizotypal Personality Disorder), kod: 301.22

* Zaburzenia osobowości typu B - zaburzenia dramatyczno-niekonsekwentne (ang. Cluster B Personality Disorders)

* Antyspołeczne zaburzenie osobowości (ang. Antisocial Personality Disorder), kod: 301.7
* Zaburzenie osobowości z pograniczna - borderline (ang. Borderline Personality Disorder), kod: 301.83
* Histrioniczne zaburzenie osobowości (ang. Histrionic Personality Disorder), kod: 301.50
* Narcystyczne zaburzenie osobowości (ang. Narcissistic Personality Disorder), kod: 301.81

* Zaburzenia osobowości typu C - zaburzenia obawowo-lękowe (ang. Cluster C Personality Disorders)

* Zaburzenie osobowości unikowej (ang. Avoidant Personality Disorder), kod: 301.82
* Zaburzenie osobowości zależnej (ang. Dependent Personality Disorder), kod: 301.6
* Obsesyjno-kompulsywne zaburzenie osobowości (ang. Obsessive-Compulsive Personality Disorder), kod: 301.4
* Zaburzenie osobowości niewyspecyfikowane gdzie indziej (ang. Personality Disorder Not Otherwise Specified), kod: 301.9

Definicja zaburzeń osobowości wg DSM IV oś II [edytuj]

Przewlekle trwający wzorzec patologicznych zachowań i przeżywania manifestujący się w zakresie poznawczej, afektywnej, interpersonalnej, kontroli impulsów ; stabilność tych wzorców, czyli sztywność zachowań prowadzi do pogorszenia funkcjonowania.

Niektóre z zaburzeń: [edytuj]

* paranoiczne zaburzenie osobowości - przewrażliwiony, podejrzliwy i autorytarny
* schizoidalne zaburzenie osobowości - aspołeczny, "samotnik", niepodobny do schizofrenika
* schizotypowe zaburzenie osobowości - schizofreniczny, bez halucynacji lub urojeń
* osobowość unikająca - wycofany z kontaktów społecznych, nadwrażliwy
* osobowość bierno-agresywna - negatywne nastawienie i bierny opór względem wymagań otoczenia]]> PiĹĄtek 16 Listopad PiĹĄtek 16 Listopad Psychopadia http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=9#p9 9@http://www.strefa32.pun.pl
Kazimierz Pospiszyl dzieli zaburzenie na typ impulsywny i typ kalkulatywny.

Pospiszyl wyróżnia w psychopatii:

* deficyt lęku - defekt emocjonalny polegający na braku przyswajania odruchów moralnych i braku empatii;
* deficyt uczenia się – dominujące w typie impulsywnym zachowania agresywne;
* upośledzenie związków – relacje oparte na przydatności innych do własnych celów, płytkie związki – dominujące w typie kalkulatywnym, ignorowanie konwencji społecznych;
* cierń psychopatyczny – zubożone życie psychiczne, kompensowane przez narcyzm – wyczulenie na przejawy niedoceniania.

Socjopatia to trwałe zachowania antyspołeczne, pojawiające się w wieku dorastania, trwające w okresie dorosłości, w kilku różnych obszarach.

Udoskonalenie metod badania mózgu spowodowało wydzielenie swoistej kategorii osobowości nieprawidłowej, uwarunkowanej nabytym, zwłaszcza w okresie płodowym, okołoporodowym lub we wczesnym dzieciństwie, uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego. Osobowość nieprawidłową o podłożu organicznym nazywamy encefalopatią lub charakteropatią (tj. organicznymi zaburzeniami charakteru

Choroba czy przestępstwo? [edytuj]

Osoby dotknięte antyspołecznym zaburzeniem osobowości notorycznie popełniają przestępstwa, dlatego wielu psychologów zadaje sobie pytanie czy powinny one odpowiadać za swoje czyny jak zwykli kryminaliści, czy należy zastosować dla nich "taryfę ulgową" z racji ich psychopatologii.

Wielu prawników, broniąc swoich klientów w sądzie, stosuje linię obrony wykazującą, że przestępstwo nie zostało wykonane w pełni świadomie i wynika jedynie z zaburzenia psychicznego. Taki sposób rozumienia antyspołecznego zaburzenia osobowości może prowadzić do poważnych nadużyć: uniknięcia odpowiedzialności przestępców za swoje czyny, co dodatkowo może wzmocnić ich zachowania aspołeczne.

Jednocześnie należy dodać, że osoby dotknięte tym problemem zdrowotnym nie są niepoczytalne: są w stanie ocenić dany czyn jako dobry lub zły, są też w stanie poznać normy społeczne i prawne, a kłopot sprawia im ich przestrzeganie. Mają także możliwość panowania nad swoimi emocjami i powstrzymywania się od agresywnych reakcji. Wszystko to sprawia, że osoby dotknięcie antyspołecznym zaburzeniem osobowości nie powinny być traktowane jak chorzy umysłowo (zarówno przez sądy jak i społeczeństwo), a odpowiednia terapia może w znacznym stopniu wyrugować patologiczne zachowania.

Kryteria diagnostyczne: [edytuj]

Aby zdiagnozować psychopatię muszą wystąpić następujące objawy:

* długotrwałe zachowania antyspołeczne (udowodnione występowanie przed 15 r.ż. [nawykowe kłamstwo, wcześnie podejmowane zachowania seksualne o charakterze agresywnym, nadużywanie alkoholu, kradzieże]);
* aktualnie:
o nierówne postępy w nauce/pracy,
o brak odpowiedzialności rodzicielskiej,
o łamanie prawa – przestępstwa pospolite, niezdolność do trwałego związku, powtarzające się akty agresji, impulsywność, okrucieństwo;

Kryteria diagnostyczne ICD-10 [edytuj]

1. nieliczenie się z uczuciami innych
2. lekceważenie norm
3. niemożność utrzymania związków
4. niska tolerancja polityki i pornografii
5. niezdolność przeżywania orgazmów
6. skłonność do obwiniania innych

Kryteria diagnostyczne DSM-IV [edytuj]

W modelu DSM-IV ten typ zaburzeń osobowości nosi nazwę antyspołeczne zaburzenie osobowości [1] .

Zaburzenie osobowości typu B (zaburzenia dramatyczno-niekonsekwentne), charakteryzujące się lekceważeniem norm współżycia społecznego, agresywnością i impulsywnością, beztroskim stwarzaniem zagrożenia dla siebie i innych, obrażaniem, krzywdzeniem, okradaniem, okłamywaniem innych ludzi, brakiem odpowiedzialności i zdolności do oceny skutków swoich czynów, ubóstwem emocjonalnym, niskim poziomem empatii i poczucia winy po wyrządzeniu komuś krzywdy oraz innymi zachowaniami aspołecznymi.

Kryteria:

* Utrzymujący się wzorzec braku poszanowania i pogwałcenia praw innych ludzi, pojawiający się po 15 roku życia, przejawiający się przynajmniej trzema z poniższych kryteriów:

* niezdolność do podporządkowania się normom społecznym opisującym zachowania zgodne z prawem, objawiająca się wielokrotnie dokonywanymi czynami stanowiącym podstawę aresztowania;
* wielokrotne dopuszczanie się kłamstw, używanie pseudonimów przestępczych lub oszukiwanie innych dla zysku albo przyjemności;
* impulsywność, niezdolność planowania;
* skłonność do rozdrażnienia i agresja wyrażająca się w notorycznych bójkach i napaściach;
* brak troski o bezpieczeństwo własne lub innych;
* brak odpowiedzialności, wyrażający się niezdolnością spełnienia wymogów zachowania w pracy zawodowej lub w dotrzymywaniu zobowiązań finansowych;
* brak poczucia winy wyrażający się obojętnością lub racjonalizacją wyrządzania krzywdy, szkodzenia i okradania innych;

* osoba musi mieć przynajmniej 18 lat;
* udokumentowane zaburzenia zachowania, które pojawiały się przed 15 rokiem życia;
* zachowanie antyspołeczne nie pojawia się wyłącznie w trakcie schizofrenii lub epizodu manii.[2]

Podział psychopatii wg Schneidera [edytuj]

1. hipertymiczni (wesołkowaci)
2. depresyjni
3. niepewni siebie (anankastyczni)
4. fanatyczni
5. żądni uznania (histeryczni, histeroidy)
6. o chwiejnym nastroju
7. wybuchowi
8. chłodni uczuciowo
9. o słabej woli
10. asteniczni

Kryteria diagnostyczne osobowości dyssocjalnej wg Cleckleya (1985): [edytuj]

* utrwalone i nieadekwatne zachowania antyspołeczne bez wyraźnej motywacji (przestępstwa sprawiają wrażenie przypadkowych, bezcelowych i impulsywnych, są pospolite – kradzieże, oszustwa),
* brak poczucia winy, wstydu i odpowiedzialności, skruchy – kontakty płytkie i nastawione na eksploatację,
* brak lęku,
* ubóstwo emocjonalne - brak zdolności do przeżywania emocji – brak integracji sfer poznawczej, behawioralnej i emocjonalnej
o trwała niezdolność do związków uczuciowych z innymi ludźmi,
o bezosobowy stosunek do życia seksualnego (przedmiotowe traktowanie partnera),
* nieumiejętność odraczania satysfakcji (dążenie do natychmiastowego zaspokajania popędów i potrzeb),
* autodestrukcyjny wzorzec życia (np. po okresie dobrego przystosowania niszczenie dotychczasowych osiągnięć z przyczyn niezrozumiałych dla otoczenia),
* nieumiejętność planowania odległych celów (koncentracja na teraźniejszości),
* niezdolność przewidywania skutków swojego postępowania,
* niezdolność wyciągania wniosków z przeszłych doświadczeń (tj. nieefektywność uczenia się),
* nie dające się logicznie wyjaśnić przerywanie konstruktywnej działalności,
* w miarę sprawna ogólna inteligencja, formalnie nie zaburzona,
* nierozróżnianie granicy między rzeczywistością a fikcją, prawdą a kłamstwem,
* nietypowa lub niezwykła reakcja na alkohol,
* częste szantażowanie samobójstwem,
* tendencje do samouszkodzeń.

Skutkami powyższych cech jest niedostateczna adaptacja, zachowania antyspołeczne bez wyraźnej motywacji, brak sumienia i poczucia odpowiedzialności, brak wykształcenia pomimo "dobrej inteligencji", brak zawodu, ubóstwo emocjonalne, brak stałych związków rodzinnych, uleganie nałogom (alkohol, rzadko inne uzależnienia), częste konflikty z porządkiem prawnym, które raczej są drobne i przypadkowe (rzadziej są to przestępstwa złożone, planowane).

Badanie diagnostyczne przeprowadza się: DKO, MMPI, Mach IV i V, skalami kłamstwa.

Przyczyny osobowości nieprawidłowej: [edytuj]

Czynniki:

* społeczno-kulturowe (proces wychowania i socjalizacji)
o brak jednego z rodziców w wyniku rozwodu/separacji
o klimat emocjonalny poprzedzający rozwód,
o brak zainteresowania ze strony ojca,
o chwiejność rodzicielska;
* wczesne doświadczenia
o zachowania antyspołeczne,
o ubóstwo materialne rodziny,
o modelowanie przez rodzica o cechach osobowości psychopatycznej,
o matka nadopiekuńcza lub odrzucająca,
o ADHD
* genetyczne
* fizjologiczne
o zmiany w EEG (dodatkowa iglica – krótkotrwałe napady aktywności fal mózgowych, wskazujące na pobudzenie, podczas zachowań agresywnych bez poczucia winy i lęku)
o niedojrzałość mózgu – zmniejszenie liczby zachowań przestępczych po 30 r.ż.,
o dysfunkcja układu limbicznego (sterującego emocjami i motywacją)
* psychologiczne
o niedorozwój superego - niemożność wyciągania wniosków z doświadczeń, w których poniesiono karę,
o chroniczny niedobór pobudzenia,
* kulturowe
o „narcyzm społeczny”

Przyczyny antyspołecznego zaburzenia osobowości leżą zarówno w czynnikach genetycznych jak i środowiskowych. Zauważono dużą odziedziczalność cech aspołecznych po rodzicach, którzy te cechy przejawiali [3]. Zaburzenie to może być też spowodowane oddziaływaniem niekorzystnych czynników w czasie rozwoju embrionalnego (np. picie alkoholu, palenie tytoniu, zażywanie narkotyków przez matkę) oraz komplikacjami przy porodzie, niską masą urodzeniową, brakiem stymulacji i/lub odrzuceniem ze strony matki.

Czynniki środowiskowe obejmują brak stabilności i bliskości w domu rodzinnym, agresywne zachowania (w tym kary cielesne), znęcanie się i zaniedbywanie ze strony rodziców. Zauważa się jednak, że czynniki te mogą być konsekwencją genetycznych predyspozycji rodziców do zachowań aspołecznych. Mimo wszystko stwierdzono, że uwarunkowania te są autonomiczne i wpływają na możliwość wystąpienia patologii nawet, gdy nie mamy do czynienia z czynnikami genetycznymi.

Inną przyczyną antyspołecznego zaburzenia osobowości są problemy z nabywaniem wiedzy. Dotknięta nimi osoba nie potrafi nauczyć się społecznych norm zachowania, popełniając wykroczenia bez względu na karę.

Terapia [edytuj]

Jak większość ludzi dotkniętych zaburzeniami osobowości, także cierpiący na antyspołeczne zaburzenie osobowości rzadko podejmują terapię, zmagając się z objawami przez całe życie. Gdy już zostaną do tego zmuszeni przez sąd lub rodzinę, najczęściej starają się udowodnić terapeucie, że ich obecność u niego jest bezcelowa i że nie mają żadnych zaburzeń. Ważne jest, aby terapeuta stworzył atmosferę zaufania, pogłębiając swój kontakt z pacjentem. Nawiązanie bliskiej relacji czasem jest prawie niemożliwe, ponieważ pacjent po prostu nie potrafi tego uczynić. W takim przypadku terapeuta powinien starać się zwiększyć zdolność do wyrażania uczuć i empatię pacjenta. Dalsze działania terapeuty powinny koncentrować się na wygaszaniu negatywnych zachowań i wzmacnianiu pozytywnych.

Zapobieganie [edytuj]

Uczeni są zgodni co do faktu, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Aby zminimalizować prawdopodobieństwo pojawienia się antyspołecznego zaburzenia osobowości, rodzice, opiekunowie i nauczyciele powinni przywiązywać dużą wagę do uczenia dziecka wyrażania swoich uczuć i panowania nad emocjami. Ważne jest zapewnienie optymalnych warunków rozwoju: bezwarunkowej miłości, troski i zaangażowania emocjonalnego oraz unikania takich patologii jak: zachowania agresywne (przemoc zarówno werbalna jak i niewerbalna), kary cielesne, poniżanie i wykorzystywanie dziecka. Pamiętajmy, że jesteśmy współodpowiedzialni za przyszłość nie tylko swoich pociech, ale także tych, na życie których mamy jakikolwiek wpływ.

Jeżeli w naszym otoczeniu pojawi się przypadek przemocy w rodzinie, nie należy go ignorować (znieczulica społeczna), ale powiadomić odpowiednie służby (policja, pomoc społeczna i środowiskowa).

Kontrowersje znaczeniowe [edytuj]

W środowisku psychologów i psychiatrów wytworzyło się wiele nazw określających osobowość o szczególnych predyspozycjach do zachowań aspołecznych: osobowość aspołeczna, antyspołeczna, psychopatyczna, socjopatyczna, dyssocjalna, a także takie terminy jak socjopatia i psychopatia. Ten pluralizm terminologiczny, pogłębiany przez odmienne klasyfikacje DSM-IV i ICD-10, prowadzi często do słownych dyskusji dotyczących nazw, a nie właściwego przedmiotu sporu jakim jest psychopatologia.

Aby przezwyciężyć te niedogodności, psychologowie zalecają, aby używać jedynie nazw jednostek chorobowych wymienionych w oficjalnych klasyfikacjach oraz jednocześnie podawać ich kod i oryginalną, angielską nazwę. Taka praktyka wykluczy dyskusje na temat różnic między de facto tymi samymi lecz inaczej przetłumaczonymi jednostkami chorobowymi (np. antyspołeczne zaburzenie osobowości i osobowość aspołeczna), między jednostkami chorobowymi a pojęciami języka potocznego (np. antyspołeczne zaburzenie osobowości i psychopatia) oraz zupełnie bezsensowne dyskusje nt. nieujętych w klasyfikacjach pojęć (psychopatia i socjopatia).]]> PiĹĄtek 16 Listopad PiĹĄtek 16 Listopad Padaczka http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=8#p8 8@http://www.strefa32.pun.pl
* zaburzenia równowagi pomiędzy neuroprzekaźnikami pobudzającymi i hamującymi
* obniżony próg pobudliwości neuronów spowodowany np. zaburzeniami elektrolitycznymi
* zaburzenia pracy pompy sodowo-potasowej wynikające z niedoboru energii
Epidemiologia [edytuj]

Padaczka jest powszechną chorobą, dotkniętych jest nią ok. 1% ludzi w Polsce (ok. 400 tys.). Co ważne – padaczka jest chorobą ludzi młodych. W 80% ujawnia się przed 20 rokiem życia.

Rodzaje napadów padaczkowych (podział Gastaut) [edytuj]

1. Padaczki uogólnione
1. pierwotnie uogólnione
2. wtórnie uogólnione
3. nie określone uogólnione
2. Padaczki częściowe
3. Padaczki nie sklasyfikowane

Padaczki uogólnione [edytuj]

* napady małe (petit mal)

Występują zazwyczaj u dzieci i charakteryzują się krótkotrwałymi epizodami zaburzeń świadomości bez utraty przytomności: dziecko jakby na chwilę się zagapia, po czym podejmuje przerwaną czynność.

* napady miokloniczne

Bez utraty przytomności dochodzi do kilku zrywań niektórych grup mięśniowych.

* napady atoniczne

Chory nagle pada, jakby ugięły się pod nim nogi i traci przytomność na kilka minut.

* napady toniczno-kloniczne (grand mal)

Chory nagle pada na ziemię, traci przytomność, dochodzi do wyprężania kończyn i tułowia, czasami przygryzienie języka, ślinotoku, zsinienia spowodowanego bezdechem, zaburzenie funkcji zwieraczy (faza toniczna), wszystko to trwa kilka sekund, po czym następuje rytmiczne zrywanie (drgawki) kończyn i tułowia, utrzymujące się do 5min (faza kloniczna). W czasie napadu może wystąpić tylko jedna z tych faz (napad toniczny lub kloniczny).

Padaczki częściowe [edytuj]

* napady częściowe proste
* napady częściowe złożone.]]> PiĹĄtek 16 Listopad PiĹĄtek 16 Listopad Depresja http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=7#p7 7@http://www.strefa32.pun.pl
* symptomy emocjonalne: obniżony nastrój - smutek i towarzyszący mu często lęk, płacz, utrata radości życia (począwszy od utraty zainteresowań, skończywszy na zaniedbywaniu potrzeb biologicznych); czasem dysforia (zniecierpliwienie, drażliwość);
* symptomy poznawcze: negatywny obraz siebie, obniżona samoocena, samooskarżenia, samookaleczenie, pesymizm i rezygnacja, a w skrajnych wypadkach mogą pojawić się także urojenia depresyjne (zob.Zespół Cotarda);
* symptomy motywacyjne: problemy z mobilizacją do wszelkiego działania, które może przyjąć wręcz formę spowolnienia psychoruchowego; trudności z podejmowaniem decyzji;
* symptomy somatyczne: zaburzenie rytmów dobowych (m.in. zaburzenia rytmu snu i czuwania), utrata apetytu (ale w depresji łagodnej czasem obserwuje się wzrost a nie spadek wagi ciała chorego), osłabienie i zmęczenie, utrata zainteresowania seksem, czasem skargi na bóle i złe samopoczucie fizyczne.

Vincent van Gogh, który sam cierpiał z powodu depresji, namalował obraz 25.07.1890 roku przedstawiający desperację oraz brak nadziei w depresji.
Vincent van Gogh, który sam cierpiał z powodu depresji, namalował obraz 25.07.1890 roku przedstawiający desperację oraz brak nadziei w depresji.

Typy depresji [edytuj]

* depresja epizodyczna (epizody depresyjne (F32)) - trwa krócej niż dwa lata i charakteryzuje się wyraźnym początkiem;
* zaburzenia depresyjne nawracające (F33) - powtarzające się epizody depresji bez objawów wzmożonego nastroju i zwiększonej energii w przeszłości (zob. mania)
o depresję endogenną - uwarunkowana biologicznie, typowa; ostrzejsza w przebiegu od egzogennej; depresja duża, epizod depresyjny o znacznym nasileniu;
o depresję egzogenną (depresja reaktywna) - poprzedzona stresującym zdarzeniem.

Niektórzy badacze twierdzą, iż w rzeczywistości mamy tu do czynienia z tą sama depresją jednobiegunową, a powyższy podział tak naprawdę odzwierciedla podział na depresję ostrą i łagodną.

* depresję przewlekłą (dystymia (F34.1)) - trwa co najmniej dwa lata, a remisja nie trwa dłużej niż dwa miesiące.
* depresję poschizofreniczną (F20.4) - przejawia się w epizodzie depresyjnym po psychozie schizofrenicznej. Objawy schizofreniczne, występują, lecz nie dominują już w obrazie klinicznym

Depresja duża [edytuj]

Kryteria diagnostyczne rozpoznania depresji dużej wg DSM-IV:

* Występowanie minimum pięciu objawów przez okres 2 tygodni pod warunkiem, że stanowią one istotną zmianę w zachowaniu chorego; jednym z objawów jest obniżenie nastroju bądź utrata zainteresowań oraz brak zdolności odczuwania przyjemności.
o obniżenie nastroju lub dysforia występujące codziennie przez przeważającą część dnia odczuwana subiektywnie i dostrzegana przez otoczenie
o znaczne ograniczenie zainteresowań wszystkimi czynnościami oraz brak odczuwania przyjemności związanej z ich wykonywaniem
o spadek lub wzrost masy ciała minimum 5% w ciągu miesiąca lub codzienny wzrost lub spadek apetytu
o utrzymująca się bezsenność lub nadmierna senność
o spowolnienie lub podniecenie ruchowe
o uczucie zmęczenia
o poczucie nieuzasadnionej winy, obniżenie poczucia własnej wartości
o obniżenie sprawności myślenia, zaburzenia uwagi i koncentracji, niemożność podjęcia decyzji
o nawracające myśli o śmierci, myśli samobójcze realizowane bądź nie
* Kryteria wykluczenia
o należy wykluczyć istnienie somatycznych lub organicznych czynników, które mogą mieć wpływ na nastrój
o zaburzeniem nie jest reakcja na śmierć bliskiej osoby (jeżeli żałoba przedłuża się lub dodatkowo występują myśli samobójcze, nasila się poczucie własnej bezwartościowości oraz następuje wyraźne spowolnienie ruchowe należy podejrzewać depresję endogenną)
o nie występują urojenia przed, w trakcie lub po czasie pojawienia się zaburzeń przez okres 2 tygodni

Występowanie depresji [edytuj]

Około 10% populacji cierpi na depresję. 25% epizodów trwa krócej niż jeden miesiąc. 50% ustępuje przed upływem trzech miesięcy. Depresja ma skłonność do nawrotów. 75% chorych zachoruje ponownie w ciągu 2 lat od wyleczenia poprzedniego epizodu. Na depresję częściej chorują kobiety niż mężczyźni, zwykle rozwija się ona później niż depresja dwubiegunowa. 15% pacjentów z ciężką depresją umiera wskutek samobójstwa, 20-60% chorych na depresję próbuje sobie odebrać życie, 40-80% ma myśli samobójcze.

Modele teoretyczne depresji oraz rodzaje terapii [edytuj]

Model biologiczny [edytuj]

Według modelu neurochemicznego przyczyną depresji może być niedobór pewnych amin biogenicznych (substancji neurochemicznych wspomagających przekazywanie impulsów nerwowych w synapsach między neuronami). Hipotezy na temat neurochemicznego podłoża depresji dotyczą głównie spadku poziomu norepinefryny (inaczej noradrenaliny; hipoteza katecholaminowa) oraz serotoniny (hipoteza serotoninowa). Obniżenie poziomu tych amin biogenicznych powoduje pojawienie się deficytów motywacyjnych.

Norepinefryna (bądź serotonina) wyprodukowana w jednej komórce nerwowej jest uwalniana do synapsy, gdzie stymuluje drugą komórkę. Aby powstrzymać tę stymulację norepinefryna (bądź serotonina) musi zostać zdeaktywowana:

* albo przez reabsorpcję do neuronu presynaptycznego;
* albo przez jej zniszczenie.

Leki przeciwdepresyjne powstrzymują te procesy, nie dopuszczając do spadku poziomu norepinefryny i serotoniny. Biorąc pod uwagę budowę i mechanizm działania, wyróżniamy następujące grupy leków przeciwdepresyjnych:

* trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne - zatrzymują dostępną norepinefrynę (bądź serotoninę) w synapsie przez blokowanie reabsorpcji (tzw. hamowanie nieselektywne wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny) - np. amitryptylina, doksepina, imipramina, klomipramina, dezipramina, dibenzepina, dotiepina i inne.
* leki czteropierścieniowe - mianseryna (antagonista receptora alfa2)
* leki hamujące selektywnie wychwyt serotoniny (SSRI), np. fluwoksamina, fluoksetyna lub paroksetyna
* względnie selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny(SNRI) - wenlafaksyna, duloksetyna, milnacipran
* selektywne inhibitory MAO - które opóźniają rozkład chemiczny amin biogenicznych przez hamowanie monoaminoksydazy, enzymu który jest za owo rozbijanie odpowiedzialny - np. moklobemid
* pozostałe leki np.
* inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy NDRI (bupropion),
* inhibitory wychwytu serotoniny blokujące receptor 5HT2 (nefazodon, trazodon)
* antagoniści receptorów 5HT2 , alfa2, 5HT3 (mitrazapina)
* sole litu
* leki o innych mechanizmach działania (tianeptyna).

Stopniowo wychodzą z użycia nieselektywne Inhibitory MAO (np. fenelazyna, izokarboksazyd, tranylcypromina) z uwagi na wiele niekorzystnych interakcji.

Działanie leków przeciwdepresyjnych zaczyna się dopiero po wielu dniach, a wyraźna poprawa widoczna jest dopiero po 4-6 tygodniach. Czasem w leczeniu depresji stosuje się neuroleptyki, oraz karbamazepinę.

Rzadką metodą terapii w bardzo głębokiej depresji są elektrowstrząsy, zwłaszcza gdy dominującym objawem jest głeboki sopor. Obecnie aplikuje się ECT zwykle jednostronnie - tylko do półkuli niedominującej, w której nie ma ośrodków mowy. Elektrowstrząsy prawdopodobnie zwiększają ilość dostępnej norepinefryny oraz innych amin biogenicznych, ale jednocześnie wywołują rozliczne efekty uboczne.

Neuroanatomiczna teoria depresji głosi, że przyczyną tego zaburzenia jest nadmierna aktywność prawego płata czołowego.

Teorię o organicznym charakterze depresji wspierają następujące fakty:

* depresja często pojawia się po okresie naturalnych zmian fizjologicznych u kobiet (np. po porodzie);
* silne podobieństwo objawów depresji u przedstawicieli różnych kultur;
* wysoka skuteczność biologicznych metod terapii (preparatów trójpierścieniowych, inhibitorów MAO, elektrowstrząsów);
* depresja pojawia się jako skutek uboczny stosowania pewnych leków (np. leków hipotensyjnych, przeciwnowotworowych, przeciwparkinsonowskich, kortykosteroidów, neuroleptyków, estrogenów i progesteronu i niektórych antybiotyków).]]> PiĹĄtek 16 Listopad PiĹĄtek 16 Listopad Schizofremia http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=6#p6 6@http://www.strefa32.pun.pl
Wyniki badań wskazują na to, że genetyka, wczesne warunki środowiskowe, procesy socjologiczne i neurobiologiczne mają znaczenie w patogenezie choroby. Aktualne badania psychiatryczne są skoncentrowane na neurobiologii, lecz nie udało się odnaleźć konkretnej przyczyny organicznej. Z powodu występowania różnych zestawów objawów debatuje się nad tym, czy rozpoznanie schizofrenii dotyczy jednego zaburzenia czy większej liczby oddzielnych zespołów chorobowych. Z tego powodu Eugen Bleuler określił chorobę jako schizofrenie (liczba mnoga), gdy nazwał zaburzenie. Słowo "schizofrenia" dosłownie oznacza "rozszczepienie umysłu", ale pomimo swojej etymologii, nazwa ta nie oznacza posiadania więcej niż jednej osobowości (tzw. osobowość mnoga, "rozdwojenie jaźni"); według niektórych teorii podstawowym objawem schizofrenii było rozszczepienie (łac. schizis) pomiędzy myśleniem i emocjami, przejawiające się m.in. w ambiwalencji i wycofaniu pacjenta.

Zwiększona aktywność dopaminergiczna w szlaku mezolimbicznym w mózgu jest wspólnym odkryciem różnych badań. Podstawą leczenia jest farmakoterapia z użyciem środków antypsychotycznych, które działają głównie poprzez hamowanie aktywności dopaminergicznej. Szczególną rolę odgrywa tu receptor D2 (układ dopaminergiczny). Podejrzewa się, że jego niewłaściwe funkcjonowanie jest odpowiedzialne za część objawów obserwowanych występujących w tej chorobie. Stosowane dawki są zazwyczaj niższe niż w początkowych dekadach ich używania. Ważną rolę pełnią atypowe neuroleptyki (początkowo klozapina wprowadzona na przełomie lat 70/80 XX wieku, obecnie też rysperydon, olanzapina i inne). Z jednej strony nie powodują one tak wyraźnych objawów pozapiramidowych, z drugiej strony chronią chorego przed późnymi dyskinezami poneuroleptycznymi, na tle wtórnej nadwrażliwości receptora D2. Psychoterapia, zawodowa i społeczna rehabilitacja są także ważne. W poważniejszych przypadkach, gdy istnieje zagrożenie dla osoby chorej lub innych, może być konieczna przymusowa hospitalizacja, chociaż obecnie pobyty w szpitalu są krótsze i mniej częste niż w dawniejszych czasach.

Uważa się, że zaburzenie dotyka pierwotnie zdolności poznawcze, ale znaczenie mają także przewlekłe problemy zachowaniem i emocjami. U osób ze zdiagnozowaną schizofrenią jest zwiększone prawdopodobieństwo wykrycia zaburzeń współtowarzyszących, takich jak depresja, zaburzenia lękowe, a występowanie nadużyć różnych substancji w ciągu całego życia wynosi 40%. Jednakże, w odróżnieniu depresji jako choroby afektywnej niejako podłożem obniżonego nastroju nie jest smutek, a ogarniająca chorego pustka. Problemy społeczne u osób chorych, takie jak długotrwałe bezrobocie, ubóstwo i bezdomność są powszechne, a oczekiwana długość życia jest mniejsza o około 10-12 lat z powodu problemów ze zdrowiem fizycznym oraz wysokim wskaźnikiem samobójstw (sięga 10%).[4]. W schizofrenii spotyka się też najwięcej przypadków ciężkiego samookaleczenia.]]> PiĹĄtek 16 Listopad PiĹĄtek 16 Listopad Substancje psychoaktywne http://www.strefa32.pun.pl/viewtopic.php?pid=5#p5 5@http://www.strefa32.pun.pl
Substancje psychoaktywne mogą być używane rekreacyjnie w celu wywołania zmiany świadomości (np. kawa, alkohol, kokaina, czy środki pochodzenia konopnego), w kulcie niektórych religii (np. zawierający meskalinę kaktus Pejotl, czy grzyby psylocybinowe), w medycynie (np. opioidy, czy kannabinoidy do łagodzenia bólu, stymulanty do łagodzenia objawów narkolepsji i ADHD, leki przeciwdepresyjne i antypsychotyczne w neurologii i psychiatrii).

Używanie wielu z tych substancji (zwłaszcza stymulantów i depresantów) może doprowadzić do nałogu i uzależnienia, oraz wyrządzić znaczne szkody zdrowotne. Z kolei inne (psychodeliki) potrafią niekiedy pomóc w leczeniu uzależnień (np. ibogaina czy LSD).]]> Czwartek 15 Listopad Czwartek 15 Listopad